دیباچه : چاپ؛ یعنی تمدن؛ یعنی پیشرفت؛ یعنی عامل رشد و شکوفایی و گسترش و حفظ علم و فرهنگ و ادب؛ صنعتی که گذشته رابه حال و حال را به آینده پیوند داده است . صنعت چاپ در طی دهههای اخیر با رشد و گسترش روزافزونی روبرو بوده است؛ بویژه در طول دهه 80 که انقلاب چاپ الکترونیک، موج شدیدی در دیجیتالی کردن فرآیندهای صنعت چاپ ایجاد کرد. در واقع دیجیتالی شدن هنرهای گرافیکی، پتانسیلهای بیشتری را در صنعت چاپ نمایان ساخته است. نوآوریهای جدید و مهم در عرصه فنآوری دیجیتال، باعث کوتاه شدن مسیر انتقال و تکامل صنعت چاپ از مهارتهای اولیه و فعلی آن به سوی فنآوریهای جدید شده است . سیستمهای چاپ دیجیتالی، دستگاههای چاپ با قابلیت چاپ مستقیم تصاویر، فنآوری چاپ غیرضربهای، چاپ در زمان نیاز و ...، همگی نشان دهنده تجهیزات و امکانات جدید و بازارهای جدید صنعت چاپ است. از همینرو امروزه صنعت چاپ را نمیتوان همچون گذشته به روش استاد و شاگردی فرا گرفت و لازم است مدیر یک چاپخانه یا ناظر چاپ، این صنعت مهم و حیاتی را که هم جنبه فنی و هم جنبه هنری دارد، به صورت آکادمیک بیاموزد.وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بر پایه همین نیاز، در سال گذشته، رشته چاپ را به عنوان یکی از رشتههای گروه آزمایشی هنر در دانشگاه هنر ارائه کرد.در رشته چاپ، دانشجویان با سه مرحله پیش از چاپ، چاپ و پس از چاپ آشنا میشوند و در نهایت میتوانند یک محتوای گرافیکی یا بصری را بر روی یک محصول فیزیکی پیاده سازند. به عبارت دیگر، فارغالتحصیل این رشته در مرحله قبل از چاپ؛ یعنی مرحلهای که طراح آماده چاپ میشود، با طراح همکاری میکند تا طرحی مناسب برای چاپ ارائه دهد؛ زیرا برخی از اوقات یک گرافیست، طرحی را ارائه میدهد که روی کاغذ یا کامپیوتر بسیار جالب است، امّا پیادهسازی آن یا عملی نیست یا مقرون به صرفه نمیباشد و یا در زمان کوتاه موردنظرِ مشتری، امکانپذیر نیست . دانشآموخته این رشته در مرحله چاپ نیز میداند که چگونه پارامترهای مختلف را رعایت کند تا قدم به قدم کار با کیفیت مطلوب تولید شود و ضمن رعایت کیفیت و راندمان بالا، زمان آمادهسازی کاهش یافته و از ضایعات جلوگیری گردد و با کمترین هزینه به نیازهای متنوع مشتریان پاسخ داده شود .
موقعیت شغلی در ایران :
فارغالتحصیل این رشته در مرحله پس از چاپ نیز به مجموعه فعالیتهای متنوع این مرحله از جمله ورنی زنی، سلفون کشی، دایکات، برش، قالبسازی، طلاکوبی و مواد مصرفی آنها مدیریت و نظارت دارد .
توانایی های لازم :
در تمام کشورهای دنیا، دپارتمانهای چاپ در دانشکدههای هنری قرار دارد؛ زیرا آنچه دانشجویان در رشته چاپ میآموزند، ساخت ماشینآلات چاپ نیست که در دانشکدههای فنی آموزش داده شود. کارشناس چاپ میآموزد که چگونه فرآیند تولید یک کار چاپی از مرحله قبل از چاپ؛ یعنی مرحلهای که طرح مشخص میشود تا مرحله پایان چاپ و هنگامی که کار برای توزیع آماده میشود، بخوبی انجام گیرد؛ کاری که نیاز به آشنایی با طراحی و گرافیک دارد؛ یعنی مدیر یک چاپخانه هنگامی که یک طرح به او ارائه میشود، باید بتواند طرح را درک کرده و با آن ارتباط برقرار کند. به عبارت دیگر، فارغالتحصیل این رشته باید با فارغالتحصیلان سایر رشتههای هنری زبان مشترک داشته باشد . اما این به معنای آن نیست که چاپ یک رشته هنری است. چاپ مجموعهای از هنر و صنعت است و دانشجویان هر پنج گروه آزمایشی در صورت علاقهمندی به فرآیند چاپ و داشتن یک پایه هنری میتوانند در این رشته موفق شوند .
موقعیت شغلی در ایران :
فارغالتحصیلان رشته چاپ با شناخت خصوصیات هر یک از سیستمهای چاپی و تقدم و تأخر عملکرد هر یک از آنها، تأثیر بسزایی در کیفیت محصولات چاپی و در نهایت در پیشبرد توسعه اجتماعی خواهند داشت؛ زیرا صنف چاپ به عنوان صنعت میان رشتهای، به نحوی با همه فرآوریهای صنعتی و محصولات کشاورزی و نیز بازاریابی داخلی و خارجی و همچنین تمام جنبههای توسعه اجتماعی سر و کار دارد و در واقع یکی از پایههای مهم موفقیت در رشتههای یاد شده و جنبههای مختلف حیات جامعه است.به عبارت دیگر، فارغالتحصیلان چاپ میتوانند در عرصههای مختلف صنعتی و فرهنگی حضور فعالی داشته باشند. برای مثال در سال تحصیلی 84- 83 تعداد 797 عنوان کتاب درسی با شمارگان بیش از 167 میلیون جلد چاپ شد و در اختیار دانشآموزان قرار گرفت. بدون شک فرآیند چاپ این کتابها که اکثراً تمام رنگی بوده و هر ساله تا حدودی نیز تغییر میکنند، بسیار پیچیده و تخصصی است و نیاز به مدیران تولید و کارشناسان متخصص چاپ بسیار ماهر و با تجربه دارد. چون فرآیند چاپ باید به گونهای انجام گیرد که در کوتاهترین زمان و با کمترین هزینه، کتابها بدون غلط، با کیفیت بالا و یکسان و در تیراژ میلیونی چاپ شود.همچنین میتوان به چاپ روزنامهها و نشریات کثیرالانتشار اشاره کرد که یک کار صنعتی است. ناظران چاپ این گونه رسانهها و همچنین مدیران چاپخانهها باید متخصص رشته چاپ باشند تا چاپخانهها بهترین بازدهی را داشته باشند. نیازی که در حال حاضر نیزکاملاً احساس میشود .
درسهای این رشته در طول تحصیل :
دروس پایه :
ریاضیات و آمار، شیمی عمومی، طراحی پایه، فیزیک، مبانی کامپیوتر و اینترنت، مبانی هنرهای تجسمی، رسم فنی عمومی و پرسپکتیو، روش تحقیق، عکاسی پایه، آشنایی با هنر و تمدن ایران، آشنایی با هنر و تمدن جهان
دروس اصلی :
کارگاه عکاسی رنگی، کارگاه گرافیک، گرافیک کامپیوتر، صفحهآرایی، طراحی بستهبندی، طراحی و چاپ اوراق بهادار، کارآموزی،
دروس تخصصی :
آزمایشگاه مواد، تاریخ فناوری چاپ، استانداردشناسی صنعت چاپ، مروری بر روشهای چاپ، زبان تخصصی، تکنولوژی بستهبندی، تکنولوژی صحافی، کارگاه چاپ افست، لیتوگرافی، شناخت کاغذ و مرکب، اقتصاد چاپ و بازاریابی چاپ، قوانین و مقررات چاپ، کارگاه چاپ دیجیتال، کارگاه چاپ فلکسو، کارگاه چاپ گراور، کارگاه چاپ سیلک اسکترین، طرح و رساله .
منبع:موسسه فرهنگی آموزشی طراحان
نویسنده : حسام الدین - ساعت ۴:۱٧ ق.ظ روز ۱۳۸۶/٩/۱٠
در این وبلاگ با بیانی ساده در مورد چاپ صحبت خواهم کرد و از کلیه دوستانی که مطالب را می خوانند خواهشمندم نظرات و انتقادات خود را برای من بازگو نمایند تا به بهتر شدن این مجموعه کمک کنند.امیدوارم بتوانم گامی هرچند کوچک در جهت آشنایی بیشتر شما دوستان با صنعت چاپ بردارم.
1- مرحله ی پیش ا زچاپ PrePress
پیش از چاپ شامل کلیه ی مراحل از طراحی تا انتقال تصویر بر روی پلیت است که شامل:
طراحی ، آماده سازی و تهیه ی پلیت (زینک) می باشد.
مرحله ی طراحی و آماده سازی اصولاً کاری است که به عهده ی گروه گرافیکی و طراحی است، که شرح آن در این جا ضرورتی ندارد .فقط باید بدانیم که اگر کار چاپی ؛ کتاب، مجله، بروشورو... باشد فرم بندی نیز در همین واحد انجام خواهد شد.
اصلی ترین و حساس ترین قسمت پیش از چاپ لیتوگرافی است که باید تحت نظارت و کنترل کافی بر فیلم و زینک صورت گیرد.
در ابتدا لیتوگرافی به روش سنتی (دستی ) انجام می شد اما اکنون به روش دیجیتالی است.
نخست فیلم توسط دستگاه ایمج سترImage Setter تهیه شده سپس در قسمتی بنام قید کپی قرار داده می شود .
فیلم طلق شفافی است با سه لایه : 1- لایه پایه 2- قشر رابط 3- امولسیون ( ژله )
فیلم معمولاً ناخوانا تهیه میگردد که بعد از انتقال بر روی زینک خوانا شود. زیرا همان طور که در قسمت چاپ توضیح خواهم داد در پروسه ی چاپ افست طرح بر روی سیلندر زینک خواناست و بعد از انتقال بر سیلندر لاستیک ناخوانا شده و با انتقال بر روی کاغذ خوانا می گردد.
( در چاپ افست به تفضیل شرح خواهم داد)
بعد از تهیه فیلم نا خوانا آن را بر روی پلیت در دستگاه قید کپی قرار می دهند تا زینک مورد نیاز تهیه شود.با وکیوم فیلم برروی فلزی بنام زینک که جنس آن از روی و آلومینیوم می باشد و با تاباندن اشعه ی ماوراء بنفش و سپس ظهور آن بوسیله ی داروی ظهورطرح مورد نظر بر روی زینک ثبت می گردد. در تهیه زینک ضروری است دقت کافی در نظر گرفته شود زیرا کمترین نقصی در آن باعث خراب شدن کلیه کارهای چاپی که از روی آن زینک تهیه میگردند خواهد شد.
در روش های پیشرفته تر بوسیله دستگاهی بنام پلیت ستر Plate Setterمستقیماً زینک تهیه می شود و دیگر نیازی به تهیه فیلم و ظهور زینک نیست. این دستگاه دستورات لازم را به طور مستقیم از سِروِری که به آن متصل است دریافت نموده واطلاعات گرفته شده را بر روی زینک ثبت می نماید. توضیح اینکه این زینک ها معمولاً برای تیراژ محدودی پاسخگو هستند و اگر تیراژ کار چاپی از حدود 10000 کار بیشتر شود کیفیت خود را از دستمی دهند لذا در صورت نیاز برای تیراژ بالاتر ضروری است زینک را در دستگاهی که اصطلاحاً به آن کوره می گویند بسوزانند که به این روش زینک سوزی می گویند. اصول کار بر این است که زینک از کوره به مدت زمان حدود 5 دقیقه عبور می کند و تحت حرارت مشخصی قرار
می گیرد و به این طریق مقاومتر می گردد.
اصول کارهای رنگی در چاپ بر پایه چهار رنگ قرمز – آبی – زرد و مشکی است که گفته می شود. CMYK
C آبی = سایان = M = ماژنتا = قرمز
K = مشکی Y = زرد
بنابر این برای هر رنگ باید یک پلیت (زینک) تهیه شود به این شکل که،مثلا تمام قسمت های طراحی اولیه که دارای رنگ ماژنتا هستند بر روی زینک ثبت شده و بقیه رنگ ها حذف می گردند و بدین طریق زینک ماژنتا تهیه می شود و نیز برای هرکدام از سه رنگ دیگر همین شیوه پیاده خواهد شد.
اگر رنگی که ترکیبی از دو رنگ است، درکاروجود داشته باشد رنگ های تشکیل دهنده در دو پلیت ثبت خواهند شد. مثلاً رنگ سبزی که در طرح است بر روی پلیت سایان با درصد مشخصی که رنگ سایان دارد ثبت شده و بر روی پلیت زرد با درصد معین رنگ زرد ثبت می گردد و هنگام چاپ از ترکیب مرکبها رنگ سبز حاصل خواهد شد.
البته در برخی از چاپ ها زینک وجود ندارد و طرح بر روی کلیشه پیاده می شود مثل چاپ گود(فلکسو – هلیو و...) و در اسکرین هم اصول بر فیلم و شابلون است که در قسمت های بعدی به اختصار در مورد همه ی شیوه های چاپ خواهم نوشت.
به کلیه ی مراحلی که در این جا خلاصه وار ذکر شد مرحله پیش از چاپ ( در چاپ افست) گفته می شود.
در پست آینده در مورد چاپ افست و توضیح کوتاهی در باره ماشین های افست خواهم نوشت. دوستانی که مایلند درباره چاپ خاصی اطلاعات داشته باشند یا سئولاتی درباره این موضوع دارند می توانند سئولات خود را برای من ینویسند.
قطع
صنایع قبل از چاپ پاپیروس مشاوره و طراحی و ساخت کلیشه جهت مصارف چاپ کارتن نایلون گونی و ...
/
اً بی پاسخ نخواهم گذاشت.
نظرات ()
